Deze vergadering staat in het teken van grote ruimtelijke en financiële besluiten, met name rond de publiek-private samenwerking voor Gnephoek en de afwijzing van het dure oeververbindingproject. Daarnaast worden structurele wijzigingen behandeld in de beleidsbegroting 2027, de versnelde huisvesting van statushouders en de financiering van de sociale basis. De raad krijgt te maken met stukken die directe maatschappelijke impact hebben, maar ook met beperkte transparantie en hoge financiële risico’s.
Onderwerpen om voor te bereiden:
Deze collegevergadering van 7 juli 2026 presenteert de gemeenteraad meerdere besluit- en informatiepunten, met zwaartepunten op de publiek-private samenwerking en oprichting van een Grond Exploitatie Maatschappij (GEM) voor de Gnephoek, het afwijken van het aanbestedingsbeleid voor een tweede ondergrondse waterbuffer in het Stadshart, en de nieuwe planning voor de beleidsbegroting 2027. Daarnaast informeert het college over de stand van zaken van het gebiedsplan Oog van Koudekerk, een uitwerkingsovereenkomst met Rijnland over watergerelateerde aspecten in de Gnephoek, een parkeerafwijking voor de herontwikkeling van School met de Bijbel in Benthuizen, en de voortgang van het duurzaamheidsprogramma 2021-2030. Op deze pagina worden geen specifieke termijnen voor technische vragen of rondvragen vermeld.
1. Financiële en politieke controle PPS Gnephoek: de gemeente gaat een grote garantie en lening aan, terwijl cruciale contracten en businesscases als GEHEIM zijn bestempeld, wat raadsinformatie en democratische toetsing beperkt.
2. Huisvesting statushouders: versnelde opvang van 42 personen vraagt om extra capaciteit en Rijkse financiering; haalbaarheid, impact op de lokale woningmarkt en maatschappelijk draagvlak zijn politiek gevoelig.
3. Parkeren School met de Bijbel: afwijken van het uitgangspunt 'parkeren op eigen terrein' (6 van 18 plekken openbaar) raakt aan verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid voor ouders en leerlingen.
4. Maatschappelijke subsidies & POK-middelen: definitieve vaststelling van subsidies en nieuwe bestedingskaders beïnvloeden direct de lokale maatschappelijke sector; voortgang duurzaamheidsagenda en voortijdig schoolverlaten vragen om politieke opvolging en afstemming met regionale partners.
Onderwerp: De Provinciale Staten worden geïnformeerd over de afsluiting van het onderzoek naar een nieuwe oeververbinding over de Gouwe tussen Boskoop en Waddinxveen, gezien de hoge kosten, beperkte regionale effecten en negatieve leefbaarheidsimpact.
Wat wordt besloten/gevraagd: Het college stelt voor het sinds 2012 lopende onderzoeksproces af te ronden en de onderliggende toezeggingen als afgedaan te beschouwen. De resultaten blijven beschikbaar voor toekomstige ontwikkelingen, terwijl er gefocust wordt op optimalisatie van het huidige wegennet. Lokale wethouders nemen de communicatie naar inwoners en bedrijven over; er komt geen gezamenlijke plenaire informatieavond.
Financiële impact: Geschatte investeringskosten exclusief btw: €580 miljoen tot €1 miljard voor de tunnelvariant, en €399 miljoen tot €745 miljoen voor de DODO-variant. Kosten voor aanvullende maatregelen om verkeer naar de verbinding te leiden zijn niet meegenomen. Dekking wordt niet vermeld.
Aandachtspunten:
Onderwerp: Verkennend onderzoek naar de technische haalbaarheid, kosten en effecten van een nieuwe oeververbinding tussen Boskoop en Waddinxveen, waarbij twee varianten (tunnel en open bak) worden vergeleken.
Wat wordt besloten/gevraagd: Er is nog geen definitief besluit genomen. Het rapport adviseert om in een regionaal samenwerkingsverband te bepalen of het project wordt voortgezet, gevolgd door een vervolgfase met nader onderzoek naar maatregelen voor Reeuwijk-Dorp, optimalisatie van de aansluiting bij de N207, ecologisch onderzoek en een integrale afweging van kosten, verkeerseffecten, ruimtelijke impact en natuur- en leefomgevingsgevolgen per variant.
Financiële impact: Investeringskosten bedragen indicatief circa €774 miljoen excl. BTW voor de tunnelvariant (bandbreedte €580,3–1.083,1 miljoen) en circa €533 miljoen excl. BTW voor de open bakvariant (bandbreedte €399,5–745,7 miljoen). Voor beide varianten is ongeveer 17 hectare grondverwerving nodig. Compensatiegelden bij stremming van de Gouwe en mitigerende maatregelen zijn niet meegenomen (PM-post). Dekking niet vermeld. De tunnelvariant heeft naar verwachting aanzienlijk hogere beheer- en exploitatiekosten.
Aandachtspunten:
Let op: dit is een groot document; voor details moet het origineel geraadpleegd worden.
1. Haalbaarheid & prioritering: De herinrichting verloopt binnen bestaande capaciteit en middelen, wat expliciet prioritering vereist en andere taken mogelijk kan uitstellen of faseren.
2. Politieke sturing: De nieuwe programma-indeling en doelbomen moeten leiden tot een evenwichtiger verdeling van inhoudelijke thema’s en budgetten, waardoor de raad in de volgende bestuursperiode inhoudelijk betere keuzes kan maken.
3. Monitoring coalitieakkoord: De opzet is gericht op het monitoren van het coalitie- en collegeprogramma in de P&C-cyclus; dit versterkt de politieke afrekening maar vraagt om een zorgvuldige overgangsfase.
4. Effect op inwoners & communicatie: Beleidsindicatoren worden pas in de Begroting 2028 gepresenteerd; de implementatie van de nieuwe structuur en doelbomen vereist duidelijke communicatie naar burgers en uitvoerende partijen over verwachte verbeteringen.
1. Maatschappelijk en ruimtelijk effect: De ontwikkeling omvat 5600 woningen, ruim 40.000 m2 voorzieningen en 60 hectare natuur; de uitvoering heeft directe gevolgen voor de leefomgeving, mobiliteit en groenstructuur in het gebied.
2. Financiële blootstelling en dekking: De gemeente loopt een gegarandeerd risico van € 60 miljoen aan een private constructie; de kapitaalstorting wordt gedekt uit algemene middelen, wat politiek gevoelig kan zijn gezien de afhankelijkheid van toekomstige grondexploitatie-resultaten.
3. Transparantie en maatschappelijke controle: Cruciale stukken (businesscase, 6-partijenovereenkomst en second opinion) blijven onder geheimhouding voor het publiek en zijn alleen toegankelijk voor raadsleden, wat de openbare discussie over prijsvorming en risicoverdeling beperkt.
4. Rolverdeling en betaalbaarheid: De GEM krijgt een centrale positie in grondtransacties en ontwikkelrechten; de mate waarin de gemeente hiermee invloed kan uitoefenen op sociale huisvesting, kwaliteitsbewaking en prijssturing hangt af van de concrete invulling van de onderliggende afspraken.
1. Afstand tot treasuryregels en risico-blootstelling: De gemeente verleent een garantie van 100% in plaats van de gebruikelijke 50%, wat het potentiële financiële risico vergroot. Dit wordt echter gedempt door een contragarantie van de marktpartijen en is noodzakelijk voor goedkopere projectfinanciering.
2. Woningbouwopgave en leefomgeving: De ontwikkeling voorziet in 5.600 woningen, ruim 40.000 m² voorzieningen en 60 hectare natuur, met directe impact op de huisvestingsbehoefte, duurzaamheid en water/bodemkwaliteit voor toekomstige inwoners.
3. Transparantie en raadscontrole: Enkele bijlagen zijn geheim verklaard ter bescherming van economische belangen, wat de mogelijkheid tot politieke toetsing beperkt. De externe second opinion oordeelt de businesscase plausibel maar wijst op aandachtspunten die in de risicoreservering zijn ondergebracht.
4. Risicodeling en marktconformiteit: Project- en conjuncturele risico's worden voor 50% gedeeld met de markt. De grondtransacties zijn onafhankelijk getoetst op marktconformiteit om ongeoorloofde staatssteun te voorkomen, wat politiek relevant is vanwege de publiek-private aard en de verdeling van financiële lasten.
• *Versnelling woningbouw*: De aanleiding is een college-motie van 16 oktober 2025 gericht op het versnellen van de woningbouw (o.a. Plan Park Weidevogel), wat politiek relevant is vanwege de huisvestingsopgave en mogelijke maatschappelijke weerstand of steun.
• *Integratie van lokale vraagstukken*: Het gebiedsplan moet verschillende ruimtelijke en inhoudelijke kwesties in het gebied vertalen naar een toekomstvisie, wat belangenafwegingen tussen woningbouw, natuur (weidevogels) en leefomgeving met zich meebrengt.
• *Transparantie en raadstoezicht*: De brief informeert over de stand van zaken en planning; politiek toezicht op het tempo, de inhoudelijke keuzes en eventuele participatie in het vervolgproces blijft een aandachtspunt.
1. *Afweging woningbouw en ruimtelijke/kwalitatieve waarden*: Het plan hanteert ‘omgekeerd ontwerpen’ waarbij kansen voor woningbouw (inclusief aantallen) expliciet worden afgewogen tegen sociale, landschappelijke en natuurlijke waarden via drie scenario’s en een vast afwegingskader.
2. *Participatie en inwonersbelangen*: Stakeholders en de Provincie Zuid-Holland worden vroeg betrokken; er is een Klant-Eisen-Specificatie (KES) opgesteld en tijdens het ministerbezoek zijn direct wensen en zorgen van inwoners en ondernemers gehoord, wat de maatschappelijke draagkracht van het plan raakt.
3. *Politieke urgentie en haalbaarheid*: De voortgang wordt mede gestimuleerd door de aangenomen motie Mooiman en het recente bezoek van de minister van VRO, wat de politieke druk en bestuurlijke prioriteit voor woningbouw in het gebied onderstreept.
4. *Bestuurlijke timing Gnephoek*: Het besluit over publiek-private samenwerking op 24 september bepaalt mede de verdere planning en uitvoeringsmogelijkheden van de gebiedsontwikkeling, wat direct impact heeft op de samenhang tussen beide dossiers.
• Waterveiligheid en waterhuishouding zijn leidend voor de toekomstige ontwikkeling van de Gnephoek, wat directe invloed heeft op de leefomgeving en veiligheid van inwoners.
• Formele participatie is niet van toepassing vanwege de privaatrechtelijke vorm; belanghebbenden ontvangen alleen globale informatie via bestaande communicatiekanalen.
• De financiële haalbaarheid van drinkwaterbesparende maatregelen is nog onzeker en afhankelijk van toekomstige subsidies of de woningontwikkeling, wat relevant is voor betaalbaarheid en uitvoerbaarheid.
• De overeenkomst legt verantwoordelijkheden en financiële kaders definitief vast tussen gemeente en waterschap, wat bestuurlijke duidelijkheid biedt maar ook bindende verplichtingen met zich meebrengt voor de realisatie.
• *Energiearmoede als drijfveer voor CO2-reductie*: De afname in CO2-uitstoot door aardgasgebruik wordt mede veroorzaakt door de hoge energieprijzen van 2022 en toename van energiearmoede, wat een maatschappelijk gevoelig effect op betaalbaarheid is.
• *Netcongestie als uitvoeringsbelemmering*: Toenemende netcongestie zet economische ontwikkeling, woningbouw en duurzame energie-opwek onder druk, wat de haalbaarheid van ambitieuze doelen kan vertragen.
• *Vertraging in monitoringsdata*: Cijfers uit de Regionale Klimaatmonitor lopen twee jaar achter op het actuele beleid, wat tijdige beleidsbijsturing en verantwoording bemoeilijkt.
• *Subsidieafhankelijkheid*: De uitvoering is sterk afhankelijk van externe rijksmiddelen en subsidies naast structurele middelen, wat continuïteit en planning kan beïnvloeden.
Onderwerp: Informatiebrief over de voortgang van het Duurzaamheidsprogramma 2021-2030 in 2025, inclusief CO₂-reductie en doorontwikkeling van uitvoeringsprogramma’s.
Wat wordt besloten/gevraagd: Het college informeert de raad uitsluitend over de voortgang en behaalde resultaten van het duurzaamheidsprogramma in 2025; er worden geen besluiten of verzoeken aan de raad gedaan. Lopende projecten worden binnen het beschikbare budget doorgezet, terwijl nieuwe uitvoeringsprogramma’s gefaseerd worden herzien.
Financiële impact: niet vermeld (de brief noemt alleen dat lopende projecten binnen het beschikbare budget worden voortgezet).
Aandachtspunten:
• Eigenaarsrecht en uitvoerbaarheid: De initiatiefnemer is geen eigenaar van het perceel. Zonder medewerking van de eigenaar kan de functiewijziging niet worden uitgevoerd en dreigt nadeelschade voor de huidige gebruiker/eigenaar.
• Wachtende positie door verkiezingen: Vanwege de aanstaande verkiezingen is het college van mening dat wensen/bedenkingen niet binnen de wettelijke twee maanden kunnen worden ingediend, wat de behandeling naar het nieuwe college verschuift.
• Afstemming met bestaand beleid en reguliere procedure: Het initiatief krijgt geen voorrang naast lopende ruimtelijke projecten (zoals Gnephoek en Rijnhaven Oost) en zal via de reguliere intake- en omgevingstafels worden getoetst op milieu, verkeer, veiligheid en gezondheid.
• Maatschappelijk belang vs. economische haalbaarheid: De voorgestane transformatie raakt aan ruimtelijke ordening en natuurwaarden, maar de economische uitvoerbaarheid staat of valt met de bereidheid van de eigenaar om mee te werken aan een conceptplan.
1. Participatie: Bewoners in Beerendrecht hebben actief gevraagd om een naam voor een bestaand pad; waar nodig en mogelijk is participatie gevoerd met bewoners en historische verenigingen.
2. Haalbaarheid en huisnummering: In ontwikkelgebieden waar bouwplannen of de volgorde van projecten nog niet volledig vaststaan, zijn vaste namen en beloopbepaling noodzakelijk voor een correcte en toekomstbestendige huisnummering.
3. Identiteit en maatschappelijke herkenbaarheid: De namen verwijzen naar lokale geschiedenis (molens, historische bakkerijen, Romeinse link via Pompeï) en geografische kenmerken, wat bijdraagt aan wijkidentiteit maar ook aandacht vraagt voor historische nauwkeurigheid en publieke acceptatie.
4. Effect op inwoners: Herkenbare en beter te vinden straten en paden verbeteren de vindbaarheid van voorzieningen en ondersteunen de leefomgeving in nieuwe woon- en ontwikkelingskernen.
Onderwerp: Vaststelling van de nieuwe straatnaam “Molengang” voor een openbare ruimte in Alphen aan den Rijn.
Wat wordt besloten/gevraagd: Burgemeester en wethouders stellen het collegebesluit vast om de naam “Molengang” officieel te bepalen voor de openbare ruimte zoals weergegeven op tekening geo-2026-09, conform artikel 108 Gemeentewet, de Verordening straatnamen en huisnummers 2025 en artikel 6 Wbagg.
Financiële impact: niet vermeld
Aandachtspunten:
1. De doelgroep wordt wettelijk uitgebreid naar jongeren tot 27 jaar zonder startkwalificatie, wat de reikwijdte van ondersteuning vergroot maar meer capaciteit en afstemming tussen onderwijs, zorg en werkvoorzieningen vereist.
2. Scholen krijgen een nieuwe verplichting voor aanvullende loopbaanbegeleiding (o.a. na diplomering), waardoor het beleid verschuift van loutere uitvalpreventie naar een doorlopende school-naar-werk-lijn met nazorg.
3. Voor Alphen aan den Rijn is de geografische overlap met de arbeidsmarktregio Holland Rijnland beperkt, wat extra samenwerkingsofspraken noodzakelijk maakt om inwoners effectief te laten doorstromen naar werk of opleiding.
4. De regio behaalt al jaren uitstekende resultaten (VSV percentage 1,74% in schooljaar 2024–2025); het programma richt zich op het vasthouden van deze positie ondanks een veranderende wetgeving en maatschappelijke context.
1. Direct zichtbaar effect op de leefomgeving: eerste vergroende entrees, een groenblauw schoolplein en ecologisch maaibeheer op dertig locaties leveren directe maatschappelijke meerwaarde voor inwoners.
2. Participatie en wijkgerichte aanpak: initiatieven zoals de Steenbreekprijs voor de vergroeningsactie in Groene Dorp tonen een bewuste inzet op betrokkenheid van bewoners.
3. Haalbaarheid en doorlooptijd: doordat niet alle actielijnen direct starten, is gecoördineerde uitvoering over meerdere jaren nodig om beleidsambities tijdig te realiseren.
4. Structurele verankering: het vertalen van groennormen, de groenstructuurkaart en het ecologisch plan naar vaste werkprocessen is cruciaal voor blijvende doorwerking buiten de huidige projectcyclus.
1. Participatie en draagvlak: De uitbreiding van participatiegroen en subsidieregelingen (bijv. voor schoolpleinen en groene daken) is sterk afhankelijk van actieve inwonersbetrokkenheid; de haalbaarheid vraagt om heldere ondersteuningskaders en voldoende vrijwilligerscapaciteit.
2. Toegankelijkheid en volksgezondheid: Het nieuwe beleidskader voor toegankelijke openbare ruimte en de inzet op positieve gezondheid hebben directe maatschappelijke impact, maar vereisen dat principes consequent worden vertaald naar concrete ontwerpkeuzes in parken en groene buitenruimtes.
3. Klimaatadaptatie en biodiversiteit: De invoering van ecologisch beheer op 30 locaties en de nieuwe groennormen (zoals de 3-30-300-regel) veranderen het gemeentelijk groenbeheer; politiek kan hier discussie ontstaan over beheerkosten, prioritering van vergroening versus andere ruimtelijke opgaven, en de meetbaarheid van biodiversiteitsdoelen.
4. Monitoring en transparantie: De planning voor een integraal sturingsdashboard in 2027 vereist nauwkeurige data-inzameling; dit versterkt de bestuurlijke regie op groen, maar vraagt ook om investeringen in systemen en capaciteit voor datamanagement en rapportage.
• De volledige terugvordering door de Voedselbank is maatschappelijk gevoelig, omdat de organisatie achteraf bleek niet afhankelijk te zijn van gemeentegelden vanwege hogere giften dan begroot.
• Bij het Jeugddeelnamefonds en GGZ Rivierduinen wordt subsidie teruggevorderd omdat middelen niet volledig aan de doelstellingen of specifieke doelgroepen (Alphense inwoners) zijn besteed, wat vragen oproept over de haalbaarheid en bereik van maatschappelijke projecten.
• Er is een reëel risico op bezwaar bij de commissie Bezwaarschriften door getroffen instellingen; indien dit gegrond wordt verklaard, kan het definitieve subsidiebedrag alsnog worden verhoogd, wat de financiële planning beïnvloedt.
• De middelen zijn specifiek bedoeld om de dienstverlening aan inwoners in kwetsbare situaties structureel te verbeteren; voortzetting van activiteiten na 2027 is onzeker omdat het Rijk de uitkering dan stopt en er nog geen duidelijkheid is over vervolgfinanciering.
• De uitvoering vindt plaats in samenwerking met externe partners (Participe, Kwadraad, Tom in de buurt e.a.), wat maatschappelijke participatie bevordert maar ook een zekere afhankelijkheid van deze partijen creëert.
• De kaders zijn breed opgesteld om flexibiliteit te bieden voor acute vraagstukken; dit vraagt om scherp toezicht om te waarborgen dat de oorspronkelijke doelstelling (voorkomen van situaties zoals bij de toeslagenaffaire) niet uit het oog wordt verloren ten gunste van ad-hoc invulling.
1. De voortzetting van ondersteuning voor kwetsbare inwoners in 2026 vraagt om aandacht voor de langetermijnfinanciering en effectmeting na afloop van de POK-periode.
2. De samenwerking met vier uitvoerende organisaties (Serviceplein, Participe, Kwadraad, Tom in de buurt) maakt heldere afspraken over coördinatie, kwaliteitsbewaking en het voorkomen van overlappingen een belangrijk aandachtspunt.
3. Het doel om de dienstverlening aan inwoners te verbeteren raakt aan de maatschappelijke verwachtingen rond toegankelijke zorg- en inkomensondersteuning na de toeslagenaffaire.
4. De brief vormt een vervolg op eerdere informatievoorziening (2023/2024) en kan leiden tot politieke vragen over de doeltreffendheid van de bestedingen en eventuele bijsturing van het ondersteuningsaanbod.
• Nieuwe uitvoeringspartner: per 1 januari 2027 wordt de samenwerking met Participe gestart; de raad ontvangt tijdens augustus-december 2026 nadere informatie over de deelsubsidies en de werkwijze.
• Communicatie en impact inwoners: er treden direct geen wijzigingen op; effectieve ingangsdatum is 1 januari 2027, met zorgvuldige voorlichting via nieuwsbrieven, websites en individuele meldingen waar nodig.
• Beleidsdoel en preventie: de subsidie concreteert de sociale visie 'samen leven, samen bouwen' (juni 2025) en richt zich op het versterken van sociale cohesie, preventieve ondersteuning dichtbij huis en het beperken van toekomstige zorgvragen.
• Transparantie en geheimhouding: de uitslag van de subsidie-uitvraag is per 14 juli 2026 openbaar; tot die datum geldt geheimhouding, waardoor raadsleden in een puur informatieve fase verkeren zonder directe besluitvormingsopdracht.
• *Transparantie en raadscontrole*: Het college geeft toe dat een bestaande vergunning door een systeemfout in eerdere antwoorden ontbrak, wat vragen oproept over de betrouwbaarheid van de informatievoorziening en de uitvoering van de controlerende taak van de raad.
• *Prioritering toezicht en consistentie*: Bouwwerkzaamheden zijn geconstateerd tijdens een autoroutinecontrole, maar niet direct opgepakt wegens andere prioriteiten; mondelinge contacten worden niet schriftelijk vastgelegd. Dit kan leiden tot inconsistentie in handhaving en onduidelijkheid voor betrokken partijen.
• *Technische veiligheid en Omgevingswet*: Het college benadrukt dat technische eisen (Bbl) blijven vallen onder haar verantwoordelijkheid, maar verlaat zich bij gevolgklasse 1-bouwwerken primair op kwaliteitsborgers. Fysiek toezicht hervat pas na afloop van de tijdelijke vergunning op 5 oktober 2026.
• *Gegevensbeschikbaarheid en rechtszekerheid*: Er is geen compleet overzicht beschikbaar van eerder illegaal gerealiseerde bouwwerken en legalisaties, omdat eerdere mondelinge contacten niet zijn vastgelegd. Dit kan de langetermijnplanning en juridische duidelijkheid voor de locatie bemoeilijken.
Dit document is niet samengevat — er is geen leesbare tekst gevonden (mogelijk een scan). Open het volledige document hieronder.
Beknopte indruk: van deze bijlage is alleen het begin samengevat. Open het volledige document voor de details.
Dit document bevat een uitvoeringsplanning voor de invoering van een nieuwe opzet van de beleidsbegroting, met een looptijd van het tweede/kwartaal 2026 tot en met het tweede halfjaar 2029. De planning is onderverdeeld in vijf hoofdonderdelen: het opstellen van de beleidsbegroting voor 2027 en beleidsindicatoren tot 2030, het vaststellen van een nota over de solide financiële positie, het formuleren van strategisch financieel beleid, het invoeren en borgen van deze wijzigingen in de P&C-cyclus, en een evaluatie van die cyclus in 2028. Per stap zijn de verwachte raadsmomenten, budget- en kadernota-momenten (2027-2030) aangegeven. Het stuk fungeert als tijdlijn voor de realisatie van dit beleidsvoornemen en is relevant als u inzicht nodig heeft in de fasering, raadsinbrengmomenten en langetermijnimpact van de wijziging.